Umut Dolu Okyanuslara

Umut Dolu Okyanuslara
Sayeban

16 Mart 2020 Pazartesi

İ'lâl Kuralları ve Egzersizler


 أصل رَمَوْا: رمَيُوا، فقلبت الياء ألفاً لتحركها و انفتاح ما قبلها (رمااوْا) ،ثم حذفت الألف لالتقاء الساكنين فصار: رمَوْا

 و في رمت: أصله رميَتْ و قلبت الياء ألفاّ لتحركها و انفتاح ما قبلها فأصبح رماتْ فحذف الألف لالتقاء الساكنين فكان رمتْ

أما رمتا، أصله رمَيَتا و قلبت الياء ألفاّ لتحركها و انفتاح ما قبلها فأصبحا رماتا، و حذف الألف باعتبار أن التاء للتأنيث في حكم الساكن

أصل مَهْدِيٌّ: مَهْدُويٌ ، إذا اجتمع الواو و الألف و كانت الأولى منهما ساكنة قلبت الواو ياءً: فيصير مهديْيٌ - مهدُيٌّ، و يكسر الدال لمناسبة الياء المتكلم فيكون






 

15 Mart 2020 Pazar

Sülasi Mücerred Mastarları

Sibeveyhi'ye göre sülasi mücerred fiilerin masdarları 32 tanedir.

İlk olarak masdarda herhangi bir ziyade (ة، ى، ان، ا ، ا..ة، و..ة، م، م...ة) harf bulunmayan ve  aynü-l fiili sakin mastarları göreceğiz. Bu mastarların fau-l fiilerinin, sırasıyla meftuh, meksur ve madmum olarak geldiğine dikkat edin:

قَتْل و فِسْق و شُغْل
  Şimdi masdarın son harfinde ziyade bir harfle (ة) gelmesine örnek:                                                                                                                                                                 
     رَحْمَة و نِشْدَة و كُدْرَة

Masdarın son harfinde elif-i maksura (ى) gelmesine örnek:
     دَعْوَى و ذِكْرَى و بُشْرَى

Masdarın sonunda elif ve nun (ان) ziyadesiyle gelmesine örnek:
    لَيَّان و حِرْمان و غُفْران 

*Aynu-l fiili harekeli fiillere geçiyoruz, fakat hazır sonunda elif nun (ان) ziyadesiyle gelen fiilleri zikretmişken aynu-l fiili harekeli olan ve sonunda elif nun (ان) ziyadesi bulunan نَزَوان fiilini de bu arada zikretmiş olalım.  (Buraya kadar 13 vezni tamamlamış olduk) 


Aynu-l fiili harekeli ve ziyade harf almayan masdar vezinleri:     

                                                                                        طَلَب و خَنِق* و صِغَر و هُدًى
*Alt çizgi, sırasıyla üç hareke alan faul fiile uyum sağlamadığını belirtmek için koyuldu.

Aynu-l fiili harekeli ve ziyade harfi (ة) olan masdar vezinleri:

غَلَبَة و سَرِقَة

Aynu-l fiili harekeli ve ziyade harfi (ا) olan masdar vezinleri:
ذَهَاب و صِرَاف سُؤال

Aynu-l fiili harekeli ve ziyade harfi (ا..ة) olan masdar vezinleri:
ذَهَادَة و دِرَايَة

Aynu-l fiili harekeli ve ziyade harfi (و) olan masdar vezinleri:                     
                           دُخُول و قَبُول

Aynu-l fiili harekeli ve ziyade harfi (ي) olan masdar vezni:                                       
                 وَجِيف
                                                               
Aynu-l fiili harekeli ve ziyade harfi (و..ة) olan masdar vezni:               
                                    صُهُوبَة

Aynu-l fiili harekeli ve ziyade harfi (م) olan masdar vezinleri :                         
 مَدْخَل و مَرْجِع

Aynu-l fiili harekeli ve ziyade harfi (م..ة) olan masdar vezinleri :                                                             
                      مَسْعَاة و مَحْمِدَة